N mu ki iyipada Net-Zero ati Afẹfẹ inu ile yara si i pẹlu imọ-ẹrọ Afẹfẹ Tuntun
|
Láti Belém sí Gbogbo Yàrá: Lábẹ́ Ìkìlọ̀ 2.8°C ti COP30, Ṣíṣe Ìyípadà sí Àwọn Ìtújáde Nẹ́ẹ̀tì-Zero àti Àwọn Àyíká Inú Ilé Tó Ní ÌleraPẹ̀lú bí ayé ṣe wà ní ìgbóná tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 2.8°C, COP30 béèrè fún ọdún mẹ́wàá pàtàkì láti fi ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀. Ètò Afẹ́fẹ́ mú ìṣe ojúọjọ́ dé inú àwọn ibi tí a ń gbé ojoojúmọ́. Ọjọ́: 2025-11-18 Àwọn àmì:
 Àkótán Àpilẹ̀kọNí COP30 ní Belém, Brazil, Àjọ Àgbáyé àti àwọn ìjọba orílẹ̀-èdè ń ṣe àdéhùn pàtàkì lórí bí a ṣe lè mú kí ìgbóná ayé dúró láàrín 1.5°C. Àwọn Ìfikún Orílẹ̀-èdè (NDCs) lọ́wọ́lọ́wọ́ tọ́ka sí ipa ọ̀nà ìgbóná 2.5–2.8°C, èyí tí ó ń fipá mú gbogbo ẹ̀ka láti yára yípadà sí àwọn èéfín net-zero àti ètò ọrọ̀ ajé tí ó le koko jù. Gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ aláwọ̀ ewé, a ń yí àwọn àfojúsùn ojú ọjọ́ ńlá padà sí ìdínkù àwọn èéfín àti àwọn àǹfààní ìlera tó ṣe kedere nínú àwọn ilé àti ilé nípasẹ̀ ètò afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ tuntun wa tó ń lo agbára, tó sì ní ọgbọ́n, tí a sì ń ṣe àfikún ìgbésẹ̀ gidi sí COP “tí ó dojúkọ ìmúṣẹ” yìí. COP30 ní ÀyíkáNí oṣù kọkànlá, àwọn aṣojú láti orílẹ̀-èdè tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 200, pẹ̀lú àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì àti àwọn olórí ẹ̀ka àdáni, péjọ sí Belém, ìlú ẹnu ọ̀nà sí igbó Amazon ní Brazil, fún ìpàdé ọgbọ̀n àwọn ẹgbẹ́ tó wà ní Àdéhùn Ìlànà Àjọ Àgbáyé lórí Ìyípadà Ojúọjọ́ (COP30). Apejọ yii, ti a maa n pe ni “COP ti o dojukọ imuse”, ni ibi-afẹde ti o han gbangba:
Lábẹ́ “ìlànà ìfàsẹ́yìn” ti Àdéhùn Paris, àwọn orílẹ̀-èdè gbọ́dọ̀ máa mú kí àwọn NDC wọn lágbára déédéé kí wọ́n sì máa mú kí àwọn ọ̀nà ìtújáde wọn le sí i. Síbẹ̀síbẹ̀, ọ̀pọ̀ àyẹ̀wò fihàn pé:
 Awọn Ohun Pataki Meji ti COP30
Láti àwọn ibi tí a fẹ́ fojú sí ìgbóná àgbáyé sí àwọn ilé ojoojúmọ́ àti afẹ́fẹ́Ìyípadà sí ìtújáde òdo kìí ṣe nípa àwọn ìyípadà ipele macro nínú àwọn ètò agbára nìkan. Ó tún wọ inú:
Èyí ní nínú “afẹ́fẹ́ tí a kò lè rí” tí a sábà máa ń gbójú fò. Àwọn ilé àti iṣẹ́ wọn ló ń fa ìtújáde CO₂ tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó 40% kárí ayé, èyí tí ó jẹ́ apá pàtàkì nínú rẹ̀ wá láti inú ètò ìgbóná, ìtútù àti afẹ́fẹ́. Tí a bá lè ṣe bẹ́ẹ̀, ní àkókò kan náà:
Lẹ́yìn náà a lè gé ìwọ̀n díẹ̀ nínú àwọn nǹkan tí a ń retí ní ilé àti ibi iṣẹ́ wa lójoojúmọ́ kúrò, kí a sì yí àwọn ohun tí a ń retí ní ojú ọjọ́ padà sí ìyípadà ojoojúmọ́ tí a lè rí. Ètò Ẹ̀rọ Afẹ́fẹ́ Afẹ́fẹ́ Tuntun Wa: Sísopọ̀ COP30 mọ́ ìgbésí ayé inú ilé
Láti ìbẹ̀rẹ̀, àwòrán ọjà wa ti lépa góńgó méjì ti “ìlera net-zero +”:
Afẹ́fẹ́ lórí ìbéèrèNínú àwọn ohun èlò gidi, ètò afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ tuntun wa le ṣe àtúnṣe afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ ní ìbámu pẹ̀lú iye àwọn tó wà nínú rẹ̀ àti dídára afẹ́fẹ́ inú ilé:
Ìlànà “afẹ́fẹ́ tí a fẹ́” yìí kò kàn ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ohun tí a nílò láti fi agbára pamọ́ àti láti dín ìtújáde kù nìkan, ṣùgbọ́n ó tún ń mú kí ìrírí gbogbo àwọn olùlò pọ̀ sí i. Ìyípadà Nẹ́ẹ̀tìwọ́ọ̀kì àti Ààbò tí ó ní Ìyípadà tí ó Dá lórí ÈnìyànÓ ṣe pàtàkì láti tẹnu mọ́ pé ìyípadà sí ìtújáde èéfín àti ètò ọrọ̀ ajé tó lágbára ni a ń mọ̀ sí ìyípadà tó dá lórí ènìyàn ní tòótọ́. Kì í ṣe nípa agbára ńlá àti àwọn iṣẹ́ ilé-iṣẹ́ nìkan ni, ṣùgbọ́n nípa ìrírí ẹ̀mí àwọn ènìyàn lásán:
Nípasẹ̀ ọ̀nà afẹ́fẹ́ inú ilé tí ó ní èròjà carbon díẹ̀, tí ó gbọ́n, tí ó sì ní ìlera tó dára, ètò afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ tuntun wa ń fúnni ní ọ̀nà àbáwọlé gidi àti tí ó ṣeé fojú rí sínú ìyípadà yìí tí ó dá lórí ènìyàn àti pílánẹ́ẹ̀tì.Ní gbogbo ìgbà tí ó bá tan ina, ati gbogbo afẹfẹ paarọ rẹ ṣejẹ́ àdéhùn sí méjèèjì ìlera ara ẹni àti àfikún kékeré sí àgbáyé Àfojúsùn 1.5°C.  Wiwo Kọja COP30: Lati 2.8°C Si 1.5°CNí wíwo ju COP30 lọ sí ọdún mẹ́wàá tó ń bọ̀, èdè ìṣèlú yóò fi ààyè sílẹ̀ fún àwọn iṣẹ́ ẹ̀rọ, àwọn ìṣẹ̀dá tuntun lórí ìmọ̀ ẹ̀rọ àti àwọn àṣàyàn oníbàárà nígbẹ̀yìn gbẹ́yín. Yálà ó jẹ́ ti àwọn NDC orílẹ̀-èdè tàbí àwọn ìlànà ètò àjọ tí kò ní àlàfo, gbogbo àwọn àfojúsùn wọ̀nyí ni a gbọ́dọ̀ ṣe nípasẹ̀ ìyípadà àìlóǹkà:
A gbagbọ pe awọn ohun elo alawọ ewe, ọlọgbọn ti a ṣe aṣoju nipasẹ eto ategun afẹfẹ tuntun wa yoo ṣe ipa pataki si i ninu igbiyanju agbaye lati gbe lati 2.8°C si 1.5°C. Láti Belém sí àwọn ìlú kárí ayé, láti àwọn gbọ̀ngàn ìpàdé sí gbogbo yàrá, ìgbésẹ̀ ojúọjọ́ ti ń di ohun tí a lè ṣe:
 Ètò Ẹ̀rọ Afẹ́fẹ́ Afẹ́fẹ́ Aláwọ̀ Ewéko Tuntun fún Ìran Tuntun Wa
Àwọn Ohun Pàtàkì
Ìbáramu pẹlu COP30
Ìbéèrè àti Ìdáhùn1. Kí ni COP30?COP30 ni Apejọ 30th ti awọn ẹgbẹ ti o wa ninu Adehun Ilana ti Ajo Agbaye lori Iyipada Oju-ọjọ (UNFCCC). A gbalejo rẹ ni Belém, ilu kan ni ariwa Brazil, lati 10–21 Oṣu kọkanla ọdun 2025. Àwọn ìjọba, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì, àwọn oníṣòwò àti àwọn aṣojú àwùjọ ènìyàn péjọ síbẹ̀ láti:
2. Kí ló dé tí COP30 fi ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀?COP30 ṣe pataki fun ọpọlọpọ awọn idi:
Fún àwọn ilé-iṣẹ́, COP30 tún jẹ́ àkókò pàtàkì láti ṣe àtúnyẹ̀wò àwọn ipa ọ̀nà wọn tí kò ní àlàfo àti láti ṣe àfihàn àwọn ìṣẹ̀dá tuntun nípa ìmọ̀-ẹ̀rọ aláwọ̀ ewé. 3. Ṣé a lè pa ooru agbaye mọ́ láàárín 1.5°C?Láti ojú ìwòye ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì, mímú kí ooru àgbáyé wà láàárín 1.5°C jẹ́ ohun tó ṣòro gan-an báyìí, nítorí pé owó tí ó kù nínú erogba ń dínkù kíákíá. Ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlànà ìsinsìnyí, ìgbóná ní ọ̀rúndún yìí ṣeé ṣe kí ó súnmọ́ 2.5–2.8°C. Síbẹ̀síbẹ̀:
Ní ọ̀nà yìí, a kò gbọdọ̀ wo 1.5°C gẹ́gẹ́ bí ààlà ìkọjá/ìkùnà lásán, ṣùgbọ́n a kò gbọdọ̀ wo ó gẹ́gẹ́ bí ìlà ààbò tí a gbọ́dọ̀ gbìyànjú láti súnmọ́ ibi tí ó bá ṣeé ṣe. Èyí tún túmọ̀ sí wípé gbogbo ẹ̀ka—agbára, ilé iṣẹ́, ilé àti lílo—gbọ́dọ̀ gbé ìgbésẹ̀ tó lágbára jù. Láti ìlò agbára tó pọ̀ sí i títí dé àwọn ọjà tó ń lo agbára bíi ètò afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ tuntun wa, gbogbo àwọn ìsapá wọ̀nyí ló ń kó ipa pàtàkì lórí ipa ọ̀nà tó le koko yìí tó sì pọndandan láti mú kí ó gbóná tó 1.5°C. |
